Rus- og spelåtferd

Gjennom førebygging og oppfølging skal retningslinjene motverke at tilsette arbeider i påverka tilstand, og dessutan å hjelpe dei som har eit avhengnadsproblem frå utstøyting frå arbeidslivet,

Eit aktivt arbeid med å hindre ruspåverknad under utføring av arbeid vil bidra til høgare kvalitet i tenestene, og dessutan betre arbeidsmiljø, omdøme og sikkerheit.

Retningslinjene til universitetet skal:

• Gjelde alle tilsette på alle nivå
• Bidra til ei klar haldning til at rus/spel og arbeid ikkje høyrer saman
• Bidra til å førebygge rus- og spelproblem
• Bidra til at tilsette med problem med rus eller spel får tilbod om hjelp før oppseiing blir vurdert
• Gjere leiarar og tilsette i stand til tidleg å ta tak i risikofylt rus- og spelåtferd, og dessutan mistanke om slik åtferd
• Innehalde saksbehandlingsreglar ved brot på prinsippa

a) UiA har nulltoleranse for ruspåverknad under utføring av arbeid. Dette gjeld alkohol, medikament og illegale rusmiddel.

• Lukt av alkohol og/eller bakrus står i motstrid til det å utføre arbeid. Nærmaste leiar avgjer om heimsending er nødvendig og gir tilbakemelding/reaksjon jf pkt 4.
• Tilsette som må bruke lovlege medikament som kan ha innverknad på arbeidssituasjonen, må ta nødvendige forholdsreglar og oppfordrast til å informere nærmaste leiar.
• Speling skal ikkje påverke utføringa av arbeidsoppgåver når det gjeld tidsbruk, trøyttleik og merksemd.
• Fråvær på grunn av rus eller spel blir ikkje akseptert.

b) Det skal ikkje serverast alkohol i normalarbeidstida, heller ikkje på disputasar eller andre feiringar som går føre seg i arbeidstida.

c) Det er venta måtehald frå tilsette etter utført arbeid når ein er på representasjon, kurs, seminar, reise, eksterne møte og andre arbeidsrelaterte høve, då dei tilsette også i desse situasjonane er å betrakte som representant for verksemda.

d) Tilsette har eit særleg ansvar for måtehald i høve der studentar er til stades.

e) Sosiale arrangement skal vere inkluderande for alle.

• Alkohol skal aldri vere hovudaktivitet under arrangementa våre
• Når alkohol blir servert, skal det alltid vere eit alkoholfritt alternativ
• Alkoholbruken skal aldri vere til sjenanse
• UiA kan dekke opptil, men aldri meir enn, 3 alkoholeiningar
• UiA dekker aldri sprithaldig drikke

Ta kontakt med nærmaste leiar og uttrykk di bekymring. Du treng ikkje “samle opp” bevis, det er viktig å ta dei signala du reagerer på alvorleg så tidleg som mogleg. Fortel konkret kva du observerer – ikkje legg eigne tolkingar til grunn.

a) Alle tilsatte

Alle tilsette ved UiA har ansvar for å bidra til eit godt og sikkert arbeidsmiljø. Tilsette skal seie frå til leiaren til den som har brote retningslinjene, dersom dei blir kjente med at det førekjem rus eller spel under utføring av arbeid. Dette gjeld også dersom dei meiner det er grunn til bekymring i forhold til kollegaers oppførsel som kan vere relatert til problem med rus og spel.

Tilbakemelding til leiar kan gjerast skriftleg eller munnleg, for eksempel per telefon, e-post, i brev, ved personleg frammøte eller på UiAs nettbaserte varslingssystem "Si ifra".

b) Arbeidstakar

Det er den som har rus eller spel-problem som har hovudansvaret for å gjere noko med det. Tilsette som har behov for hjelp kan uformelt og uforpliktande ta kontakt med nærmaste leiar, bedriftshelsetenesta (BHT), eller akan-kontakten for samtale, råd og rettleiing.

c) Nærmaste leiar

Nærmaste leiar skal sørge for at alle tilsette på eininga kjenner til UiAs prinsipp for bruk av rus og spel, og dessutan konsekvensane av at desse blir brotne. Nærmaste leiar er ansvarleg for å reagere og følge opp ved eventuelle brot på nemnde prinsipp. Ved bekymring, mistanke eller brot på UiAs prinsipp for bruk av rus og spel, har nærmaste leiar ansvar for å snakke med og følge opp den aktuelle arbeidstakaren. Nærmaste leiar skal jobbe med det førebyggande arbeidet i bedrifta, med støtte frå personal- og organisasjonsavdelinga (PO).

Bekymringssamtale med din tilsett

Mal for individuell Akan-avtale

d) Akan-utvalet

Akan-utvalet skal vere eit rådgivande organ for AMU. Utvalet skal utarbeide retningslinjer og hjelpe til med informasjon og nødvendig opplæring.

Akan-utvalet består av akan-kontaktane, BHT, hovudverneombodet og tilsette frå PO.

e) Akankontakt

AMU vel ein akankontakt for kvar av campusane. Akankontaktane skal gå gjennom opplæring om spele- og rusproblematikk og gi råd til leiarar og tilsette i aktuelle saker. Vidare skal akan-kontaktane hjelpe leiar og tilsette ved utarbeiding av individuell akan-kontrakt. Akankontakten rettleier personkontakten (sjå punkt f) i samarbeid med BHT. PO kan også hjelpe.

f) Tillitsperson

Vedkomande som har eit avhengnadsproblem tillitsperson som støtte. Akankontakten og nærmaste leiar skal godkjenne valet. Ein tillitsperson skal vere ein del av teamet som blir etablert gjennom akan-kontrakten. Tidsbruken til tillitspersonen, og dessutan personkontaktens eigne grensar for kva vedkomande vil vere med på, blir konkret utforma i kvart enkelt tilfelle gjennom den individuelle akan-kontrakten.

g) Bedriftshelsetjenesten (BHT)

BHT skal ha ei fri og uavhengig rolle og vere den rusmiddelfaglege rettleiaren til universitetet. BHT skal hjelpe til med informasjon og opplæring til både leiarar og tilsette i rusmiddelfaglege spørsmål. Vidare skal dei hjelpe både leiar og tilsette ved utarbeiding av individuell akankontrakt. BHT har ansvar for rettleiing av personkontakten i samarbeid med akankontakten. PO kan også hjelpe.

h) Personal- og organisasjonsavdelinga (PO)

PO er sekretær for akanutvalet og rådgivarar for leiarar og akankontaktane. Vidare skal PO sørge for nødvendig opplæring av akankontakt og akanutvalet. PO har også ansvar for informasjon om retningslinjene blant anna på UiAs intranett.

i) Tillitsvald

Dersom den tilsette ønsker hjelp frå tillitsvald, skal tillitsvalde sikre at arbeidstakarane får sakleg oppfølging ved brot på UiAs prinsipp for bruk av rus og spel. Dei bør motivere tilsette med rus-/speleproblem til å nytte tilbod om akankontrakt.

j) Hovudverneombodet

Hovudverneombodet skal sjå til at UiAs arbeid med rus- og spel sest i samanheng med annan helse-, miljø- og sikkerheitsarbeidet.

Brot på UiAs prinsipp for bruk av rus og spel er uakseptabelt og skal medføre ein reaksjon. Samtidig skal tilsette med mogleg rus- eller speleproblem få tilbod om hjelp.

Arten til reaksjonen vil vere avhengig av alvorsgrada til brotet, risiko og stillinga til arbeidstakaren.

Brot kan skade den vørdnaden som er nødvendig for forsvarleg utøving av stillinga, karakteren til stillinga har derfor noko å seie ved vurdering av reaksjon.

Dersom det er tvil om det ligg føre åtferd som utgjer brot på prinsippa, skal leiar ta ein samtale med vedkomande tilsett for å avklare åtferda og grunnen til denne.

Før det blir konkludert om det ligg eit brot på prinsippa føre skal den tilsette få høve til å uttale seg om saka.

Alternative reaksjonar avhengige av karakteren til brotet:

1. 1Brot: skal takast alltid opp med den tilsette, med klar tilbakemelding om at åtferda er uakseptabelt. Det blir vurdert om tilbakemeldinga skal givast som ei åtvaring.
2. 2Særleg grovt brot: ordensstraff, oppseiing eller avskjed

Ved mistanke om at det ligg spele- eller rusproblematikk føre skal det i tillegg givast tilbod om akanavtale, unnatatt ved oppseiing og avskjed.

Saksbehandlinga følger UiAs retningslinjer for leiars oppfølging av utilbørleg åtferd, med unntak av at akanavtale kan kome i staden, men har same konsekvens som ordinær disiplinærreaksjon.

Saker om rus- og spel skal arkiverast med avgrensa tilgang og oppbevarast så lenge det er nødvendig for oppfølginga. Kor lenge saka skal oppbevarast må grunngivast og vurderast konkret i kvart enkelt tilfelle, men minimum 2 år etter avslutta plan, og ikkje lenger enn 5 år.