NO-429 Songlyrikk: Øyrets poesi (Haust 2027)

Etter fullført emne skal studenten

Kunnskap

• ha avansert kunnskap om kva som kjenneteiknar songlyrikk, til liks med og til forskjell frå skriftlyrikk
• ha inngåande kunnskap om ulike songlyriske sjangrar, i fortid og notid
• ha inngåande kunnskap om et utval songlyrikarar frå Norden

Ferdigheiter

• kunne analysere og vurdere songlyriske uttrykk
• kunne arbeide sjølvstendig med teoriar om og metodiske tilnærmingar til songlyrikken

Generell kompetanse

• kunne bruke sine kunnskapar og ferdigheiter i møte med relevante faglege utfordringar og med endringsprosessar i samfunnet
• kunne kommunisere om songlyriske problemstillingar både med spesialistar og til allmenta

Lyrikk er den mest utbreidde forma for litteratur, og ikkje, som nokre trur, ein «smal» sjanger. Det skuldast ikkje minst songlyrikken, som er den eldste og mest populære av dei lyriske formane. Songlyrikk er øyrets poesi. Sjølve omgrepet lyrikk kjem av lyra, strengeinstrumentet som blei brukt til å akkompagnere poesien i det antikke Hellas. Songlyrikken skil seg frå skriftlyrikken på fleire vis, både når det gjeld historisk utvikling, sjangrar, funksjonar og mediale tilhøve. Medan skriftlyrikken har vore avhengig av medium som pergament og papir, er songlyrikken sitt uttrykksmedium den menneskelege stemmen, som er uløyseleg knytt til kroppen. Den syngande stemmen lader orda med ny meining og skapar vibrasjonar i lyttarens sinn og kropp. Det gjer òg musikken. Samstundes har den munnlege poesien alltid vore påverka av den skriftlege, og omvendt. I dag er songen mest overalt: Viser, pop, rock og rap infiltrerer kvardagen vår. Men også lyttaren er ein songar. I tillegg til artisttradisjonen finst det ein levande fellessongtradisjon som rommar alt frå salmesong til arbeidarsong og tribunesong.

I dette emnet skal vi utforske desse tradisjonane. Kva skil songlyrikken frå skriftlyrikken? Kva for sjangrar finst det? Kva skjer med orda når dei vert sunge, og korleis vert songen brukt i kampen for anerkjenning og verdiar? Vi les teoriar om songlyrikk og studerer songpoetar frå Noreg, Sverige, Danmark og Sápmi. Metodisk kombinerer vi nærlesing og nærlytting.